اگر هنگام ورود به یک وب‌سایت به نوار آدرس مرورگر دقت کرده باشید، احتمالاً عبارت HTTPS و علامت قفل کنار آدرس سایت را دیده‌اید. اما SSL چیست و چرا تقریباً همه وب‌سایت‌های حرفه‌ای از اتصال امن HTTPS استفاده می‌کنند؟

امنیت اطلاعات کاربران یکی از مهم‌ترین بخش‌های مدیریت یک وب‌سایت است. اطلاعاتی مانند نام کاربری، رمز عبور، اطلاعات فرم‌ها و داده‌هایی که بین مرورگر کاربر و سرور سایت منتقل می‌شوند، در صورت استفاده نکردن از ارتباط امن می‌توانند در معرض خطر قرار بگیرند.

در این مقاله از AmirBlour به زبان ساده بررسی می‌کنیم SSL چیست، HTTPS چگونه کار می‌کند، تفاوت SSL و TLS چیست،
گواهی SSL چه کاربردی دارد و فعال‌سازی HTTPS چه تأثیری بر امنیت و سئوی سایت دارد.

اگر هنوز نمی‌دانید «دامنه چیست» و «هاست چیست» مقالات مربوط را مطالعه بفرمایید.

SSL چیست؟

SSL مخفف Secure Sockets Layer است و یک فناوری برای ایجاد ارتباط رمزنگاری‌شده میان مرورگر کاربر و سرور وب‌سایت محسوب می‌شود.

به زبان ساده، SSL کمک می‌کند اطلاعاتی که بین کاربر و وب‌سایت منتقل می‌شوند، به شکل امن‌تری جابه‌جا شوند.

برای مثال، زمانی که کاربر اطلاعاتی را در یک فرم وارد می‌کند، این اطلاعات باید از مرورگر به سرور منتقل شوند. استفاده از ارتباط رمزنگاری‌شده باعث می‌شود دسترسی افراد غیرمجاز به محتوای تبادل‌شده دشوارتر شود.

البته یک نکته مهم وجود دارد: امروزه پروتکل مورد استفاده برای این ارتباط TLS است و SSL نام قدیمی‌تری است که هنوز در بین کاربران و حتی شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات به‌صورت عمومی استفاده می‌شود.

بنابراین وقتی می‌گوییم گواهی SSL، در بسیاری از موارد منظور همان گواهی‌ای است که برای برقراری اتصال HTTPS مبتنی بر TLS استفاده می‌شود.

HTTPS چیست و چه تفاوتی با HTTP دارد؟

HTTP مخفف HyperText Transfer Protocol است و یکی از پروتکل‌های اصلی ارتباط میان مرورگر و وب‌سرور محسوب می‌شود.

HTTPS در واقع نسخه امن HTTP است که از TLS برای ایجاد ارتباط رمزنگاری‌شده استفاده می‌کند. Google نیز HTTPS را به‌عنوان یک اتصال HTTP رمزنگاری‌شده معرفی می‌کند.

به صورت ساده:

HTTP = ارتباط معمولی

HTTPS = ارتباط رمزنگاری‌شده و امن‌تر

برای مثال:

http://example.com

در مقابل:

https://example.com

در حالت HTTPS، مرورگر و سرور برای برقراری ارتباط امن از سازوکارهای رمزنگاری استفاده می‌کنند.

SSL چگونه کار می‌کند؟

وقتی کاربر وارد یک سایت HTTPS می‌شود، مرورگر و سرور باید یک ارتباط امن ایجاد کنند.

برای آشنایی بیشتر با محل نگهداری فایل‌ها و منابع سایت، می‌توانید مقاله «هاست چیست» را مطالعه کنید.

در این فرآیند، گواهی دیجیتال سایت بررسی می‌شود و سپس سازوکارهای رمزنگاری برای برقراری ارتباط امن مورد استفاده قرار می‌گیرند.

هدف اصلی این فرآیند این است که اطلاعاتی که بین کاربر و سایت منتقل می‌شوند، در برابر شنود و دستکاری در مسیر محافظت شوند.

به عنوان یک مثال ساده، تصور کنید اطلاعات شما داخل یک پاکت معمولی ارسال شود. در ارتباط رمزنگاری‌شده، این اطلاعات به شکلی رمزگذاری می‌شوند که افراد دیگر در مسیر نتوانند به‌سادگی محتوای واقعی آن را بخوانند.

HTTPS برای محافظت از محرمانگی و یکپارچگی ارتباط میان کاربر و وب‌سایت اهمیت دارد.

گواهی SSL چیست؟

گواهی SSL یا Certificate یک گواهی دیجیتال است که برای شناسایی وب‌سایت و برقراری ارتباط امن HTTPS مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این گواهی اطلاعاتی درباره هویت دامنه و کلیدهای رمزنگاری موردنیاز برای ارتباط امن دارد.

وقتی مرورگر به یک سایت HTTPS متصل می‌شود، اعتبار گواهی را بررسی می‌کند.

اگر گواهی معتبر باشد و تنظیمات سایت نیز صحیح باشند، مرورگر می‌تواند ارتباط HTTPS را برقرار کند.

گواهی SSL چه اطلاعاتی دارد؟

بسته به نوع گواهی، اطلاعات مختلفی می‌تواند در آن وجود داشته باشد؛ از جمله:

• نام دامنه

• اطلاعات مربوط به صادرکننده گواهی

• تاریخ اعتبار

• اطلاعات رمزنگاری

• امضای دیجیتال

یکی از مهم‌ترین موارد این است که گواهی باید با دامنه‌ای که کاربر به آن متصل می‌شود مطابقت داشته باشد.

تفاوت SSL و TLS چیست؟

یکی از اصطلاحات رایج در زمینه امنیت وب، TLS است.

TLS مخفف Transport Layer Security است و نسخه مدرن‌تر فناوری مورد استفاده برای ایجاد ارتباط امن در وب محسوب می‌شود.

SSL پروتکل قدیمی‌تری است که امروزه دیگر فناوری اصلی مورد استفاده برای HTTPS نیست.

با این حال، عبارت «SSL» آن‌قدر رایج شده که بسیاری از کاربران، شرکت‌های هاستینگ و حتی ارائه‌دهندگان گواهی همچنان از اصطلاح SSL Certificate استفاده می‌کنند.

بنابراین وقتی در یک سایت با عبارت‌هایی مانند:

• SSL رایگان

• خرید SSL

• گواهی SSL

• فعال‌سازی SSL

مواجه می‌شوید، معمولاً منظور گواهی مورد استفاده برای برقراری ارتباط HTTPS است.

چرا سایت به SSL نیاز دارد؟

استفاده از HTTPS فقط یک گزینه ظاهری برای نمایش قفل کنار آدرس سایت نیست.

امنیت ارتباط میان کاربر و سایت یکی از دلایل اصلی استفاده از HTTPS است.

1. رمزنگاری اطلاعات

یکی از مهم‌ترین مزایای HTTPS، محافظت از اطلاعات در حال انتقال است.

اطلاعاتی مانند:

• رمز عبور

• اطلاعات ورود

• اطلاعات فرم‌ها

• داده‌های حساب کاربری

• اطلاعات ارسال‌شده به سایت

در یک ارتباط HTTPS از طریق TLS رمزنگاری می‌شوند.

2. محافظت در برابر دستکاری اطلاعات

ارتباط امن به محافظت از یکپارچگی اطلاعات در مسیر انتقال کمک می‌کند.

به این معنی که احتمال دستکاری محتوای منتقل‌شده میان کاربر و سرور کاهش پیدا می‌کند.

3. افزایش اعتماد کاربران

مرورگرهای امروزی وضعیت امنیت اتصال را به کاربر نمایش می‌دهند.

وقتی یک سایت با HTTPS اجرا می‌شود، کاربر می‌تواند متوجه شود که ارتباط او با سایت از طریق یک اتصال امن برقرار شده است.

این موضوع مخصوصاً برای سایت‌هایی که فرم ورود، ثبت‌نام، فروشگاه اینترنتی یا دریافت اطلاعات کاربران دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

HTTPS چه تأثیری بر سئو دارد؟

یکی از سؤال‌های مهم این است که آیا HTTPS روی رتبه سایت در گوگل تأثیر دارد یا خیر.

پاسخ این است که HTTPS یک سیگنال رتبه‌بندی گوگل است، اما نباید تصور کنیم که صرفاً با فعال کردن SSL سایت به رتبه‌های بالای گوگل می‌رسد.

Google در سال ۲۰۱۴ اعلام کرد HTTPS را به‌عنوان یک سیگنال رتبه‌بندی وارد الگوریتم خود کرده است و در همان زمان آن را یک سیگنال سبک‌تر از عواملی مانند محتوای باکیفیت معرفی کرد.

بنابراین:

HTTPS = یکی از عوامل فنی مثبت

اما:

HTTPS ≠ تضمین رتبه خوب در گوگل

کیفیت محتوا، ارتباط محتوا با نیاز کاربر، ساختار سایت، تجربه کاربری و عوامل متعدد دیگر همچنان اهمیت دارند.

Google همچنین در مستندات فعلی Page Experience، ارائه صفحات به‌صورت امن را یکی از جنبه‌های تجربه کاربری مناسب معرفی می‌کند.

برای آشنایی کامل‌تر با بهینه‌سازی سایت، می‌توانید راهنمای «سئو چیست» را نیز مطالعه کنید.

چگونه بفهمیم یک سایت SSL دارد؟

تشخیص HTTPS معمولاً بسیار ساده است.

آدرس سایت را در مرورگر بررسی کنید.

اگر آدرس با:

https://

شروع شود، سایت از HTTPS استفاده می‌کند.

همچنین مرورگر معمولاً وضعیت امنیت اتصال را در کنار نوار آدرس نمایش می‌دهد.

برای مثال:

https://amirblour.ir

در مقابل:

https://amirblour.ir

اگر سایت شما نسخه‌های HTTP و HTTPS داشته باشد، باید مطمئن شوید نسخه HTTPS به‌درستی تنظیم شده و نسخه اصلی سایت به HTTPS هدایت می‌شود.

SSL رایگان چیست؟

برای فعال کردن HTTPS همیشه لازم نیست گواهی SSL را با هزینه جداگانه خریداری کنید.

بسیاری از شرکت‌های هاستینگ امکان استفاده از گواهی‌های رایگان را فراهم می‌کنند.

یکی از شناخته‌شده‌ترین پروژه‌ها در این زمینه Let’s Encrypt است که امکان دریافت گواهی‌های TLS رایگان را فراهم می‌کند.

برای بسیاری از سایت‌های معمولی، یک گواهی رایگان معتبر می‌تواند نیاز امنیتی مربوط به HTTPS را برطرف کند.

بنابراین هنگام خرید هاست بهتر است بررسی کنید:

• آیا SSL رایگان ارائه می‌شود؟

• گواهی به‌صورت خودکار تمدید می‌شود؟

• برای تمام دامنه‌ها فعال می‌شود؟

• نصب و تنظیم آن توسط شرکت انجام می‌شود؟

چگونه SSL را روی سایت وردپرسی فعال کنیم؟

اگر سایت شما با WordPress ساخته شده باشد، (اگر با WordPress آشنایی ندارید، ابتدا مقاله «وردپرس چیست» را مطالعه کنید تا با این سیستم مدیریت محتوا بیشتر آشنا شوید.) معمولاً مراحل فعال‌سازی HTTPS به این شکل است:

مرحله اول: تهیه یا فعال‌سازی گواهی

ابتدا باید یک گواهی معتبر برای دامنه فعال شود.

در بسیاری از سرویس‌های هاستینگ، این مرحله توسط کنترل‌پنل هاست انجام می‌شود.

مرحله دوم: بررسی HTTPS

پس از فعال شدن گواهی، آدرس سایت را با HTTPS باز کنید.

برای مثال:

https://example.com

باید بدون خطای گواهی باز شود.

مرحله سوم: تنظیم آدرس وردپرس

آدرس سایت در تنظیمات WordPress نیز باید با HTTPS هماهنگ باشد.

اگر آدرس اصلی سایت همچنان HTTP باشد، ممکن است مشکلاتی در بارگذاری منابع یا ورود کاربران ایجاد شود.

مرحله چهارم: بررسی لینک‌ها و منابع

پس از انتقال سایت به HTTPS، باید لینک‌های داخلی، تصاویر، فایل‌های CSS و JavaScript و سایر منابع بررسی شوند.

این مرحله برای جلوگیری از خطای Mixed Content اهمیت زیادی دارد.

Mixed Content چیست؟

Mixed Content یکی از خطاهای رایج پس از فعال‌سازی HTTPS است.

فرض کنید صفحه سایت با HTTPS باز شود:

https://example.com

اما یکی از تصاویر یا فایل‌های صفحه همچنان با HTTP بارگذاری شود:

http://example.com/image.jpg

در این حالت، صفحه HTTPS شامل یک منبع HTTP است و مرورگر ممکن است آن را ناامن تشخیص دهد یا از بارگذاری آن جلوگیری کند.

برای جلوگیری از این مشکل، منابع سایت نیز باید تا حد امکان از نسخه HTTPS استفاده کنند.

خطاهای رایج SSL چیست؟

بعد از فعال‌سازی HTTPS ممکن است مشکلات مختلفی ایجاد شود.

گواهی SSL منقضی شده

گواهی باید معتبر باشد و در بازه زمانی اعتبار خود قرار داشته باشد.

گواهی نامعتبر یا منقضی‌شده می‌تواند باعث نمایش هشدار امنیتی در مرورگر شود.

گواهی برای دامنه اشتباه

گواهی باید با دامنه‌ای که کاربر به آن متصل می‌شود مطابقت داشته باشد.

برای مثال، گواهی یک زیر‌دامنه لزوماً برای دامنه اصلی معتبر نیست.

Mixed Content

همان‌طور که گفتیم، وجود منابع HTTP در صفحه HTTPS می‌تواند باعث ایجاد هشدار یا مشکلات بارگذاری شود.

تنظیم اشتباه Redirect

اگر سایت از HTTP به HTTPS منتقل شده باشد، بهتر است مسیر انتقال به‌درستی تنظیم شود.

Google نیز توصیه می‌کند هنگام استفاده از HTTPS، نسخه‌های HTTP به شکل صحیح به نسخه HTTPS هدایت شوند و سایت از سیگنال‌های متناقض برای Canonical استفاده نکند.

آیا SSL باعث کاهش سرعت سایت می‌شود؟

در گذشته، نگرانی‌هایی درباره تأثیر رمزنگاری HTTPS بر سرعت وجود داشت.

اما امروزه استفاده از HTTPS در وب بسیار رایج است و وجود HTTPS به‌تنهایی به معنی کند بودن سایت نیست.

سرعت واقعی سایت به عوامل بسیار بیشتری وابسته است؛ از جمله:

• کیفیت هاست

• سرعت سرور

• حجم تصاویر

• کش

• کدنویسی

• قالب

• افزونه‌ها

• JavaScript

• CSS

• شبکه کاربر

• نحوه بارگذاری منابع

بنابراین اگر سایت شما کند است، نباید تنها SSL را عامل مشکل بدانید.

آیا برای هر سایت باید SSL فعال کنیم؟

در شرایط امروزی، استفاده از HTTPS برای تقریباً تمام وب‌سایت‌ها تصمیم مناسبی است.

حتی اگر سایت شما اطلاعات حساسی دریافت نکند، HTTPS به حفظ امنیت و حریم خصوصی ارتباط کاربران با سایت کمک می‌کند. Google نیز استفاده از HTTPS را برای حفاظت از امنیت و حریم خصوصی کاربران به‌شدت توصیه می‌کند.

این موضوع برای سایت‌هایی که دارای:

• فرم ورود

• ثبت‌نام کاربران

• فروشگاه اینترنتی

• فرم تماس

• حساب کاربری

• پرداخت آنلاین

هستند، اهمیت بیشتری دارد.

تفاوت SSL، HTTPS و گواهی SSL در یک نگاه

برای اینکه این اصطلاحات با یکدیگر اشتباه نشوند:

SSL: نام فناوری قدیمی‌تر برای ایجاد ارتباط امن

TLS: فناوری مدرن‌تر مورد استفاده برای ارتباط امن

HTTPS: نسخه امن HTTP که از TLS استفاده می‌کند

SSL Certificate: گواهی دیجیتالی مورد استفاده برای احراز هویت دامنه و راه‌اندازی اتصال امن

به همین دلیل در گفت‌وگوهای روزمره معمولاً همه این موارد با عبارت «SSL» شناخته می‌شوند.

جمع‌بندی؛ SSL چیست؟

در پاسخ ساده به سؤال «SSL چیست؟» می‌توان گفت SSL اصطلاحی رایج برای فناوری‌ها و گواهی‌هایی است که برای ایجاد ارتباط امن میان مرورگر و سرور استفاده می‌شوند.

امروزه HTTPS بر پایه TLS کار می‌کند و باعث می‌شود ارتباط میان کاربر و وب‌سایت به شکل رمزنگاری‌شده‌تری انجام شود.

استفاده از HTTPS می‌تواند به:

• محافظت از اطلاعات کاربران

• افزایش امنیت ارتباط

• حفظ یکپارچگی داده‌ها

• ایجاد اعتماد بیشتر

• فراهم کردن یک اتصال امن برای سایت

کمک کند.

HTTPS همچنین یکی از سیگنال‌های رتبه‌بندی Google است، اما فعال کردن آن به‌تنهایی باعث رتبه گرفتن سایت نمی‌شود.

اگر در حال راه‌اندازی یک سایت هستید، بهتر است در کنار انتخاب دامنه مناسب و هاست مناسب، HTTPS را نیز به‌درستی فعال و پیکربندی کنید.

در نهایت، امنیت سایت فقط به SSL محدود نمی‌شود؛ به‌روزرسانی WordPress، قالب و افزونه‌ها، استفاده از رمزهای عبور قوی، تهیه نسخه پشتیبان و انتخاب هاست مناسب نیز بخش مهمی از امنیت یک وب‌سایت هستند.

سوالات متداول

SSL چیست؟

SSL یک فناوری قدیمی برای ایجاد ارتباط امن و رمزنگاری‌شده میان مرورگر و سرور است. امروزه TLS فناوری اصلی مورد استفاده برای HTTPS است.

HTTPS چیست؟

HTTPS نسخه امن HTTP است که برای ایجاد ارتباط رمزنگاری‌شده از TLS استفاده می‌کند.

آیا SSL برای سئو مهم است؟

بله، HTTPS یکی از سیگنال‌های رتبه‌بندی Google است، اما تأثیر آن به‌تنهایی بسیار کمتر از کیفیت و ارتباط محتوای سایت است.

آیا SSL رایگان وجود دارد؟

بله. سرویس‌هایی مانند Let’s Encrypt امکان دریافت گواهی TLS رایگان را فراهم می‌کنند.

آیا وردپرس به SSL نیاز دارد؟

استفاده از HTTPS برای سایت‌های وردپرسی نیز توصیه می‌شود و برای سایت‌هایی که ورود کاربران، فرم‌ها یا تراکنش‌های آنلاین دارند اهمیت بیشتری دارد.

تفاوت SSL و TLS چیست؟

SSL فناوری قدیمی‌تر است و TLS نسخه مدرن‌تر فناوری امنیت ارتباطات است. HTTPS امروزی بر پایه TLS اجرا می‌شود.

آیا SSL سرعت سایت را کم می‌کند؟

HTTPS به‌تنهایی دلیل کندی سایت نیست. سرعت سایت به عوامل مختلفی مانند هاست، کدنویسی، تصاویر، کش و منابع صفحه بستگی دارد.