اگر قصد راهاندازی یک وبسایت را داشته باشید، احتمالاً با اصطلاحاتی مانند دامنه، هاست، سرور، وردپرس و DNS روبهرو شدهاید.
در نگاه اول ممکن است این مفاهیم کمی پیچیده به نظر برسند، اما شناخت آنها برای راهاندازی و مدیریت یک سایت ضروری است.
هاست چیست؟
به زبان ساده، هاست فضایی روی یک سرور است که فایلها، اطلاعات و منابع موردنیاز وبسایت در آن نگهداری میشوند.
زمانی که کاربر آدرس سایت را در مرورگر وارد میکند، مرورگر از طریق اینترنت به سروری که سایت روی آن قرار دارد متصل میشود و اطلاعات موردنیاز را دریافت میکند.
برای مثال، اگر دامنه را مانند آدرس یک ساختمان در نظر بگیریم، هاست را میتوان فضای داخل آن ساختمان دانست که اطلاعات و امکانات سایت در آن قرار گرفتهاند.
در این مقاله از AmirBlour با مفهوم هاست، نحوه کار آن، انواع میزبانی وب، تفاوت هاست و دامنه، هاست وردپرس و مهمترین نکات انتخاب یک سرویس مناسب آشنا میشویم.
هاست چیست و چه کاربردی دارد؟
هاست یا Hosting به سرویسی گفته میشود که منابع موردنیاز برای نگهداری و اجرای وبسایت را در اختیار شما قرار میدهد.
فایلهای یک سایت ممکن است شامل موارد مختلفی باشند؛ برای مثال:
فایلهای HTML و CSS
فایلهای JavaScript
تصاویر و ویدئوها
فایلهای PHP
پایگاه داده
فایلهای وردپرس
افزونهها و قالبها
فایلهای تنظیمات سایت
این اطلاعات باید روی یک کامپیوتر متصل به اینترنت و دارای منابع مناسب قرار داشته باشند تا کاربران بتوانند در هر زمان به سایت دسترسی پیدا کنند.
این کامپیوتر قدرتمند معمولاً سرور نام دارد.
بنابراین وقتی یک سرویس میزبانی تهیه میکنید، در واقع بخشی از منابع یک سرور یا یک سرور اختصاصی را برای نگهداری و اجرای سایت خود در اختیار میگیرید.
هاست چگونه کار میکند؟
فرآیند نمایش یک سایت برای کاربر چند مرحله دارد.
فرض کنید کاربر آدرس زیر را در مرورگر وارد میکند:
example.com
ابتدا مرورگر باید مشخص کند این دامنه به کدام سرور مربوط است. در این مرحله DNS نقش مهمی دارد.
پس از پیدا شدن مقصد، مرورگر به سرور مربوطه درخواست ارسال میکند. سرور نیز فایلها و اطلاعات موردنیاز را پردازش کرده و پاسخ را برای مرورگر ارسال میکند.
در نهایت مرورگر این اطلاعات را پردازش کرده و صفحه وبسایت را به کاربر نمایش میدهد.
به صورت ساده میتوان این فرآیند را چنین تصور کرد:
کاربر → دامنه → DNS → سرور → هاست → فایلهای سایت → مرورگر
به همین دلیل، دامنه و هاست دو مفهوم متفاوت اما مرتبط هستند.
تفاوت هاست، دامنه و سایت چیست؟
یکی از رایجترین اشتباهات افراد تازهکار این است که دامنه، هاست و سایت را یک چیز تصور میکنند.
در حالی که هرکدام وظیفه متفاوتی دارند.
دامنه چیست؟
دامنه نام و آدرس اینترنتی سایت است.
برای مثال:
amirblour.ir
کاربر با وارد کردن این آدرس میتواند به سایت دسترسی پیدا کند.
اگر میخواهید با مفهوم دامنه بیشتر آشنا شوید، مقاله «دامنه چیست؟ راهنمای انتخاب و ثبت Domain برای سایت» را در AmirBlour مطالعه کنید.
هاست چیست؟
هاست فضایی است که فایلها و اطلاعات سایت در آن نگهداری میشوند.
سایت چیست؟
سایت مجموعهای از صفحات، محتوا، تصاویر، کدها و امکاناتی است که روی زیرساخت مناسب اجرا میشود.
برای مثال میتوان گفت:
دامنه = آدرس
هاست = فضای نگهداری
سایت = ساختمان و امکانات آن
این سه مفهوم در کنار یکدیگر به ایجاد یک وبسایت قابل دسترسی کمک میکنند.
انواع هاست کداماند؟
سرویسهای میزبانی وب انواع مختلفی دارند و هرکدام برای شرایط خاصی مناسب هستند.
مهمترین انواع هاست عبارتاند از:
هاست اشتراکی
VPS
سرور اختصاصی
هاست ابری
هاست وردپرس
هاست دانلود
انتخاب بین این گزینهها باید بر اساس اندازه سایت، تعداد کاربران، میزان مصرف منابع، بودجه و نیازهای فنی انجام شود.
هاست اشتراکی چیست؟
هاست اشتراکی یکی از رایجترین گزینهها برای سایتهای کوچک و تازهراهاندازیشده است.
در این نوع سرویس، چندین وبسایت از منابع یک سرور استفاده میکنند.
به همین دلیل هزینه هاست اشتراکی معمولاً نسبت به VPS یا سرور اختصاصی کمتر است.
مزایای هاست اشتراکی
قیمت مناسب
راهاندازی ساده
مناسب برای سایتهای کوچک
نیاز کمتر به دانش مدیریت سرور
مناسب برای شروع کار
معایب هاست اشتراکی
از آنجا که چند سایت از منابع یک سرور استفاده میکنند، مصرف منابع توسط سایر سایتها میتواند در بعضی شرایط روی عملکرد سرویس تأثیر بگذارد.
بنابراین برای پروژههای بزرگ یا سایتهایی با ترافیک بالا، ممکن است گزینههای قدرتمندتری مناسب باشند.
VPS چیست؟
VPS مخفف Virtual Private Server است.
در این مدل، یک سرور فیزیکی به چند محیط مجازی مستقل تقسیم میشود و هر محیط منابع مشخصی در اختیار دارد.
VPS معمولاً نسبت به هاست اشتراکی کنترل و منابع بیشتری در اختیار کاربر قرار میدهد.
این نوع سرویس برای سایتهایی مناسب است که از هاست اشتراکی عبور کردهاند اما هنوز به یک سرور اختصاصی کامل نیاز ندارند.
مزایای VPS
منابع بیشتر
کنترل بالاتر
امکان نصب و تنظیم نرمافزارهای مختلف
مناسب برای پروژههای متوسط و حرفهای
امکان مدیریت تنظیمات سرور
معایب VPS
هزینه بیشتر نسبت به هاست اشتراکی
نیاز به دانش فنی بیشتر
مسئولیت بالاتر در مدیریت سرور
اگر VPS مدیریتنشده باشد، معمولاً کاربر باید بخش بیشتری از تنظیمات و نگهداری سرور را خودش انجام دهد.
سرور اختصاصی چیست؟
در سرور اختصاصی، تمام منابع یک سرور فیزیکی در اختیار یک مشتری قرار میگیرد.
این گزینه معمولاً برای پروژههای بزرگ، سرویسهای پرترافیک و سیستمهایی که به منابع و کنترل بیشتری نیاز دارند استفاده میشود.
مزایای سرور اختصاصی
منابع کامل سرور
کنترل بسیار بالا
امکان تنظیمات تخصصی
مناسب برای پروژههای بزرگ
معایب
هزینه بالاتر
نیاز به دانش فنی
نیاز بیشتر به مدیریت و نگهداری
بنابراین استفاده از سرور اختصاصی برای یک سایت تازهراهاندازیشده معمولاً ضرورتی ندارد.
هاست وردپرس چیست؟
هاست وردپرس نوعی سرویس میزبانی است که برای اجرای سایتهای ساختهشده با WordPress بهینهسازی شده است.
وردپرس یک سیستم مدیریت محتواست که برای ساخت انواع وبسایتها استفاده میشود.
اگر هنوز نمیدانید وردپرس چیست، پیشنهاد میکنیم مقاله «وردپرس چیست؟ راهنمای کامل WordPress برای شروع طراحی سایت» را مطالعه کنید.
یک هاست مناسب وردپرس میتواند امکاناتی مانند موارد زیر داشته باشد:
نسخه مناسب PHP
پایگاه داده مناسب
منابع کافی
امکان نصب آسان وردپرس
SSL
پشتیبانگیری
سیستم امنیتی مناسب
پشتیبانی فنی
البته عبارت «هاست وردپرس» بهتنهایی تضمین نمیکند که یک سرویس برای همه سایتهای وردپرسی مناسب باشد. هنگام انتخاب باید منابع واقعی و کیفیت سرویس را بررسی کنید.
هاست ایران یا خارج؛ کدام بهتر است؟
یکی از سؤالهای رایج هنگام خرید هاست این است که سرور ایران بهتر است یا سرور خارج از ایران؟
پاسخ به این سؤال به شرایط پروژه بستگی دارد.
اگر مخاطبان سایت عمدتاً داخل ایران باشند، ممکن است هاست ایران برای بعضی پروژهها انتخاب مناسبی باشد.
از طرف دیگر، برای پروژههایی که مخاطبان بینالمللی دارند، استفاده از زیرساخت خارج از ایران میتواند منطقیتر باشد.
در انتخاب موقعیت سرور باید عواملی مانند:
محل کاربران
کیفیت شبکه
پایداری سرویس
سرعت اتصال
محدودیتهای سرویس
کیفیت پشتیبانی
را در نظر گرفت.
بنابراین نمیتوان گفت یک موقعیت سرور همیشه برای همه سایتها بهترین انتخاب است.
هنگام انتخاب هاست به چه نکاتی توجه کنیم؟
انتخاب هاست مناسب فقط به قیمت آن مربوط نمیشود.
قبل از خرید بهتر است چند عامل مهم را بررسی کنید.
1. منابع هاست
مقدار CPU، RAM، فضای ذخیرهسازی و سایر منابع روی عملکرد سایت تأثیر دارند.
سایتهای کوچک معمولاً به منابع بسیار زیادی نیاز ندارند، اما با افزایش تعداد کاربران و امکانات، نیاز به منابع نیز افزایش پیدا میکند.
2. نوع فضای ذخیرهسازی
نوع و کیفیت فضای ذخیرهسازی نیز مهم است.
در بسیاری از سرویسهای جدید از SSD یا NVMe استفاده میشود که میتواند عملکرد مناسبی برای عملیات خواندن و نوشتن ارائه دهد.
3. پشتیبانی فنی
پشتیبانی یکی از مهمترین معیارهای انتخاب هاست است.
اگر سایت دچار مشکل شود، پاسخگویی سریع و تخصصی میتواند زمان زیادی را برای مدیر سایت ذخیره کند.
4. پشتیبانگیری
حتماً بررسی کنید سرویس موردنظر چه سیاستی برای Backup دارد.
داشتن نسخه پشتیبان منظم میتواند در شرایطی مانند خرابی، حذف اشتباه اطلاعات یا مشکلات امنیتی بسیار مهم باشد.
البته بهتر است مدیر سایت نیز نسخههای پشتیبان مستقل داشته باشد.
5. امنیت
وجود امکانات امنیتی مانند فایروال، کنترل دسترسی، مانیتورینگ و سیستمهای مقابله با حملات میتواند امنیت سرویس را افزایش دهد.
امنیت هاست تنها یکی از بخشهای امنیت کلی سایت است و مواردی مانند بهروزرسانی وردپرس، قالب و افزونهها نیز اهمیت دارند.
6. امکان ارتقا
بهتر است سرویسی انتخاب کنید که در صورت رشد سایت، امکان ارتقای منابع را داشته باشد.
به این ترتیب لازم نیست با افزایش ترافیک سایت بلافاصله سرویس خود را به یک شرکت یا زیرساخت کاملاً متفاوت منتقل کنید.
آیا هاست روی سرعت سایت تأثیر دارد؟
بله، زیرساخت میزبانی یکی از عواملی است که میتواند روی عملکرد و سرعت سایت تأثیر بگذارد.
منابع سرور، کیفیت شبکه، نوع ذخیرهسازی، تنظیمات نرمافزاری و میزان بار روی سرور میتوانند در عملکرد سایت نقش داشته باشند.
اما سرعت سایت فقط به هاست وابسته نیست.
مواردی مانند:
حجم تصاویر
کدنویسی
قالب
افزونهها
کش
پایگاه داده
فایلهای JavaScript و CSS
نحوه بارگذاری منابع
نیز اهمیت دارند.
بنابراین خرید گرانترین هاست لزوماً به معنی سریعترین سایت نیست.
آیا هاست روی سئو سایت تأثیر دارد؟
هاست بهصورت مستقیم جایگزین سئوی اصولی نمیشود، اما کیفیت زیرساخت میتواند روی تجربه کاربر و عملکرد سایت اثر بگذارد.
برای مثال، قطعیهای مکرر، کندی شدید یا مشکلات دسترسی میتوانند تجربه نامناسبی برای کاربران ایجاد کنند.
از طرف دیگر، سرعت و عملکرد سایت نیز بخشی از تجربه کلی کاربر هستند.
به همین دلیل بهتر است در کنار تولید محتوای باکیفیت و سئوی داخلی، زیرساخت مناسبی نیز برای سایت انتخاب شود.
برای آشنایی با مفهوم سئو میتوانید مقاله «سئو چیست؟ راهنمای کامل SEO برای شروع بهینهسازی سایت» را مطالعه کنید.
هاست مناسب برای یک سایت تازهکار چیست؟
اگر برای اولین بار قصد راهاندازی سایت دارید، معمولاً نیازی نیست از ابتدا یک سرور بسیار قدرتمند تهیه کنید.
برای یک وبسایت کوچک، وبلاگ یا سایت شرکتی تازهراهاندازیشده، یک هاست اشتراکی باکیفیت میتواند شروع مناسبی باشد.
اگر سایت رشد کند و منابع بیشتری نیاز داشته باشد، میتوان سرویس را ارتقا داد.
این روش معمولاً منطقیتر از پرداخت هزینه زیاد برای منابعی است که در ابتدای کار استفاده نمیشوند.
اشتباهات رایج هنگام خرید هاست
فقط به قیمت توجه نکنید
ارزانترین سرویس همیشه بهترین انتخاب نیست.
منابع واقعی را بررسی کنید
عبارتهایی مانند «نامحدود» بهتنهایی اطلاعات کاملی درباره عملکرد سرویس ارائه نمیکنند.
شرایط تمدید را بخوانید
قیمت اولیه ممکن است با قیمت تمدید تفاوت داشته باشد.
پشتیبانی را بررسی کنید
قبل از خرید ببینید پشتیبانی شرکت از چه روشهایی انجام میشود و چه میزان پاسخگویی دارد.
Backup را جدی بگیرید
هیچ سیستم کامپیوتری کاملاً بدون ریسک نیست. داشتن نسخه پشتیبان مستقل همیشه تصمیم عاقلانهای است.
نیاز واقعی سایت را بشناسید
قبل از خرید مشخص کنید سایت شما چه نوع پروژهای است و چه میزان منابع نیاز دارد.
آیا برای وردپرس به هاست خاصی نیاز داریم؟
وردپرس برای اجرا به یک محیط میزبانی مناسب نیاز دارد، اما لازم نیست همیشه گرانترین سرویس موجود را تهیه کنید.
برای انتخاب هاست وردپرس بهتر است موارد زیر را بررسی کنید:
سازگاری با نسخه مناسب PHP
پایگاه داده مناسب
منابع کافی
پشتیبانی از SSL
امکان مدیریت فایلها
Backup
امنیت
پشتیبانی فنی
امکان ارتقا
اگر سایت با Elementor، WooCommerce یا افزونههای متعدد ساخته شود، ممکن است نسبت به یک سایت وردپرسی ساده به منابع بیشتری نیاز داشته باشد.
بنابراین هنگام انتخاب سرویس باید نوع واقعی پروژه را در نظر بگیرید.
هاست چه زمانی باید ارتقا پیدا کند؟
اگر سایت شما با افزایش کاربران یا امکانات با مشکلاتی مانند کندی، مصرف بالای منابع یا خطاهای مکرر مواجه شود، ممکن است زمان بررسی ارتقای سرویس فرا رسیده باشد.
البته قبل از ارتقا باید علت مشکل مشخص شود.
گاهی مشکل از هاست نیست و با بهینهسازی تصاویر، کش، پایگاه داده یا کدهای سایت میتوان عملکرد را بهتر کرد.
پس همیشه اولین راهحل، خرید سرویس گرانتر نیست.
جمعبندی؛ هاست چیست؟
در پاسخ ساده به سؤال «هاست چیست؟» میتوان گفت هاست فضایی از یک سرور است که فایلها، اطلاعات و منابع موردنیاز وبسایت در آن قرار میگیرند تا کاربران بتوانند از طریق اینترنت به سایت دسترسی داشته باشند.
دامنه و هاست دو مفهوم متفاوت هستند:
دامنه = آدرس سایت
هاست = فضای میزبانی سایت
و در کنار این دو، سایت شامل محتوا، فایلها، نرمافزار و امکاناتی است که روی زیرساخت مناسب اجرا میشوند.
برای انتخاب یک هاست مناسب نیز باید عواملی مانند منابع، سرعت، پایداری، امنیت، پشتیبانی، Backup، موقعیت سرور و امکان ارتقا را بررسی کرد.
اگر در ابتدای مسیر طراحی سایت هستید، بهتر است ابتدا نیاز واقعی پروژه را مشخص کنید و سپس بر اساس همان نیاز یک سرویس میزبانی انتخاب کنید.
راهاندازی یک سایت حرفهای فقط به خرید دامنه و هاست محدود نمیشود؛ انتخاب زیرساخت مناسب، طراحی اصولی، استفاده از CMS مناسب و رعایت اصول سئو همگی در موفقیت یک وبسایت نقش دارند.
